درباره گروه

 

رشته علوم دامی

کشور ایران با وجود 37 میلیون هکتار اراضی دارای قابلیت کشاورزی، 100 تا 118 میلیارد متر مکعب منابع آبی قابل استفاده و گسترش و تنوع آب و هوایی در 14 اقلیم گوناگون، پتانسیل بسیار خوبی در بخش کشاورزی دارد. برای توسعه این بخش مهم که به حق آن را محور توسعه اقتصادی کشور تلقی کرده‌اند، باید از کشاورزی سنتی فاصله گرفت، و با بهره‌گیری از دانش‌ نوین کشاورزی به کشاورزی مکانیزه نزدیک شد، دانش و تخصصی که در گرایش‌های مختلف مهندسی کشاورزی آموزش داده می‌شود. بر این اساس در بخش دامپروری هم برای رسیدن به توانایی بالقوه­ی سرزمین ما و نیل به خودکفایی در زمینه محصولات لبنی و گوشتی و تولیدات دامی کشور، نیاز به حضور متخصصان علوم دامی در واحدهای پرورشی و تولیدی در سراسر کشور است تا دستیابی به اهداف توسعه کشاورزی پایدار و قدرت رقابت با بازارهای جهانی محقق شود.

با توجه به اهمیت بخش دامپروری کشور و نیز حجم سرمایه­گذاری های انجام شده و ایجاد صنایع بزرگ گاوداری، مرغداری، خوراک دام، صنایع شیر و گوشت، و پرواربندی­ها در بخش­های خصوصی و نیمه دولتی، امکان اشتغال برای دانش آموختگان این رشته در مقاطع مختلف به خوبی فراهم است. علاوه بر این با توجه به زمینه­سازی­های انجام شده و نیاز بخش، امکان ایجاد دفاتر و مراکز خدماتی و مشاوره­ای تحت مدیریت دانش آموختگان این رشته وجود دارد. لازم به ذکر است به علت مشترک بودن بسیاری از زمینه­های تخصصی، امکان اشتغال به کار دانش آموختگان در سایر مراکز کشور به غیر از علوم دامی نیز فراهم می­باشد.

در رشته علوم دامی، مطالعه‌ و بررسی‌ در زمینة‌ تغذیة‌ دام‌، اصلاح‌ نژاد و افزایش‌ تولید اقتصادی‌ با استفاده ‌از اصول‌ بهداشت‌ و مدیریت‌ در پرورش‌ دام‌ و نگهداری‌ محصولات‌ دامی‌، انجام می‌شود. هدف‌ از‌ این‌ رشته‌ تربیت ‌کارشناسانی‌ است‌ که‌ علاوه‌ برعهده‌دار شدن‌ مسؤولیت­های‌ محوله‌ در ادارة‌ امور واحدهای‌ دامداری‌، و تدوین‌ برنامة‌ خوراک‌ دام‌ و طیور، بتوانند در امور تحقیقاتی‌، برنامه‌ریزی‌ و آموزش‌ علوم‌ دامی‌ منشأ خدمات‌ ارزنده‌­ای باشند. در این رشته، دانشجویان با مباحث تغذیه، ژنتیک و اصلاح نژاد دام، فیزیولوژی، اصول بهداشت و بیماری­های دام و طیور، ساختمان­ها و تجهیزات دامپروری، و اقتصاد و مدیریت پرورش آشنا می­شوند.

در پرورش دام با پنج مقوله‌ اساسی‌ روبرو هستیم‌. یکی‌ بحث‌ پرورش‌ دام‌ به‌ نحو صحیح‌، منطقی‌ و عملی‌ است‌ که‌ در این‌ میان‌ تغذیه‌ به‌ عنوان‌ عاملی‌ بسیار مهم‌ مطرح‌ و در راستای‌ آن‌ مسأله‌ مراتع‌ و کشت‌ علوفه‌ نیز مطرح‌ می‌شود. دومین‌ عامل‌، اصلاح‌ نژاد است‌ که‌ باعث‌ می‌شود دام‌ پر تولیدتری‌ داشته‌ باشیم‌. سومین‌ عامل‌، فیزیولوژی و بهداشت‌ است‌ که‌ باعث‌ کاهش‌ تلفات‌ و ضایعات‌ و افزایش‌ توان‌ تولید و تولیدمثل می‌شود. عامل‌ چهارم،‌ مدیریت‌ نیروی‌ انسانی‌ است‌ که‌ به‌ یاری‌ آن‌ از نیروی‌ فعال‌ در مزارع‌ به‌ نحو مطلوب‌ بهره‌­برداری‌ می‌شود. عامل‌ آخر، بازاریابی تولیدات است‌ که‌ باید بررسی‌ کرد که‌ به‌ چه‌ نحوی‌ تولیدات‌ به‌ بازار عرضه‌ شود تا درآمد حاصله به حداکثر برسد. مهندسی علوم‌ دامی‌ به‌ بررسی‌ و مطالعه‌ این‌ پنج‌ عامل‌ و نقش‌ آنها در پرورش‌ دام‌ می‌پردازد. مبحث تغذیه دام به طور تخصصی شامل گرایش­های تغذیه نشخوارکنندگان وتک معده‌ای­ها می‌باشد. ژنتیک واصلاح دام نیز در دو سطح سلولی- مولکولی (شناسایی حیوان دارای ژن مورد نظر با استفاده از نشانگرها- تولید حیوانات ترانسژنیک) و همچنین در سطح روشهای اصلاح ژنتیک کمّی به انتخاب حیوانات برتر از نظر سطح تولید و ماندگاری و یا مقاومت به بیماری­ها و شرایط سخت آب وهوایی می‌پردازد. فیزیولوژی دام به طور اختصاصی در علوم دامی به بررسی و مطالعه نقش عوامل فیزیولوژیکی موثر  در بهبود تولید و تولیدمثل دام می‌پردازد. این بخش مباحث فیزیولوژی رشد و فیزیولوژی گوارش را نیز دربر می­گیرد.

هدف این رشته، بالا بردن تولید اقتصادی با رعایت اصول بهداشتی و مدیریتی در پرورش دام و نگهداری محصولات مربوطه، نیل به خودکفایی در تهیه پروتئین حیوانی مورد نیاز کشور، تولید الیاف دامی، تولید پوست برای انواع چرم، تولید انرژی برای کارهای کشاورزی و حمل و نقل، و استفاده های تفریحی مانند اسب سواری است. از دیگر توانمندی­های دانش آموختگان این رشته می­توان به آشنایی با صنایع کشاورزی مرتبط، مهارت در مباحث تئوری و عملی تولید و پرورش حیوانات اهلی، امنیت محصولات غذایی، جنبه‌های اخلاقی کیفیت و امنیت غذاهای با منشأ دامی، رفاه حیوان، تغییر روش­های قدیمی، و تلفیق تئوری و عملی مهارت­های صنعتی اشاره کرد.

گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت با استفاده از استادانی مجرب و به­نام سعی دارد تا با پرورش استعدادهای علاقه­مندان این رشته، نقشی مهم و اساسی در پیشرفت دانش علوم دامی کشور ایفا کند. گروه علوم دامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، با ارائه دو مقطع کارشناسی (مهندسی علوم دامی، مهندسی تولیدات دامی)، دو مقطع کارشناسی ارشد (تغذیه دام، ژنتیک و اصلاح نژاد دام) و یک مقطع دکتری تخصصی (تغذیه دام و طیور) فرصت مناسبی را جهت تحصیلات دانشگاهی فراروی علاقه­مندان این صنعت قرار داده است. اعضای هیات علمی این گروه تاکنون مقالات بسیاری در مجلات معتبر داخلی و خارجی منتشر نموده­اند و حضور فعالی در مجامع علمی دارند. همچنین مجله انگلیسی Iranian Journal of Applied Animal Science توسط گروه علوم دامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت منشر می­شود و دارای نمایه علمی- پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است.

رشته : علوم دامی

مقطع : کارشناسی ارشد  ( این دوره دارای 4 گرایش می باشد )

  1. اصلاح نژاد دام 
  2. تغذیه دام 
  3.  فیزیولوژی  
  4.  مدیریت دامپروری

طول دوره دو سال و حداکثر 3 سال می باشد . تعداد واحدهای آن 32 واحد می باشد.

        هدف از برگزاری این دوره تربیت متخصصینی است که بتوانند در امور مربوط به تدریس، تحقیق ، برنامه ریزی و مدیریت واحدهای آموزشی و تحقیقاتی کشاورزی و علوم دامی فعالیت نمایند.

بعضی از دروس اصلی این رشته عبارتند از : بیوشیمی تکمیلی ، فیزیولوژی تکمیلی ، تغذیه دام تکمیلی ، تغذیه طیور ، تغذیه نشخوارکنندگان ، ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک ، اصلاح دام تکمیلی می باشد.

فارغ التحصیلان این رشته با توجه به گرایش خود می توانند در زمینه های زیر مهارت کسب نمایند و در مراکز مربوط به آن مشغول به کار شوند.

  1. تدریس دروس علوم دامی و علوم وابسته در آموزشکده ها و دانشکده های کشاورزی
  2. تحقیق در زمینه های مختلف مربوط به رفع مشکلات و مسائل تولید محصولات دامی و بهبود کمیت و کیفیت آن
  3. تحقیق در زمینه های اصلاح دام و ژنتیک مولکولی
  4. تحقیق در زمینه های تغذیه دام و بیوتکنولوژی در تغذیه
  5. تحقیق در زمینه های بیوتکنولوژی در فیزیولوژی
  6. تحقیق در زمینه های فیزیولوژی
  7. برنامه ریزی و هدایت امور اجرایی در زمینه های مختلف تولید محصولات دامی.

مقطع کارشناسی

این رشته با احتساب دروس عمومی  136 واحد درسی می باشد.

هدف اصلی این رشته در تربیت کارشناسانی است که بتوانند در جهت افزایش تولید در هر واحد دامی و استفاده حداکثراز منابع بالقوه کشور موثر باشند. تعدادی از دروس اصلی این رشته عبارتند از :

آشنایی با دامپروری ایران ، اصلاح دام ، تشریح و فیزیولوژی دام ، اصول تغذیه دام ، پرورش گاو شیری ، پرورش گوسفند ، پرورش بز ، پرورش طیور ، پرورش زنبور عسل ، پرورش جوجه های گوشتی و جیره نویسی می باشد.

فارغ التحصیلان این رشته بعد از از فارغ التحصیلی می توانند نقش و توانایی خود را به شرح زیر ایفا نمایند :

  1. به عنوان مدیر یا مجری واحدهای تولیدی دولتی و خصوصی دامپروری
  2. به صورت کارشناسی متخصص و برنامه ریز در زمینه های مختلف علوم دامی در واحدهای اجرایی نظیر وزارت جهاد کشاورزی و غیره
  3. به عنوان مربی در دبیرستان های کشاورزی و مجری امور تحقیقات کشاورزی